Bijna iedereen is inmiddels met AI aan de slag, maar levert het ook echt iets op? Een nieuw onderzoek zet daar een ontnuchterend cijfer bij. Volgens het rapport State of Integration & AI 2026, uitgevoerd door onderzoeksbureau Sapio Research in opdracht van integratieplatform Frends, levert in Nederland slechts ongeveer één op de vijf AI-projecten meetbaar resultaat op. Dat is het laagste percentage van alle onderzochte landen. Voor het onderzoek werden in april ruim zeshonderd IT- en zakelijke beslissers ondervraagd in Nederland, Duitsland, Denemarken, Finland, Noorwegen en Zweden.
Het opvallende is dat het niet aan de bereidheid ligt. Het aandeel Nederlandse bedrijven dat AI inzet, steeg de afgelopen jaren fors, van ongeveer een derde naar twee derde. We omarmen de technologie dus volop, maar die brede adoptie vertaalt zich nauwelijks in aantoonbare winst. Veel organisaties experimenteren, draaien pilots en kopen tools aan, maar zien dat lang niet altijd terug in tijdwinst, omzet of tevredener klanten. AI blijft zo te vaak hangen in de fase van 'leuk dat het kan', zonder dat het echt iets oplost.
Waar gaat het mis? Een rode draad is dat de tool vaak voorop wordt gezet in plaats van het probleem. Een bedrijf begint met AI omdat het moet of omdat de concurrent het ook doet, en zoekt daarna pas een toepassing. Dan mist een helder doel en, net zo belangrijk, een manier om te meten of het werkt. Daar komt bij dat Nederlandse organisaties volgens hetzelfde onderzoek de meeste interne weerstand ervaren en het meeste moeite hebben om een geslaagde proef op te schalen naar de dagelijkse praktijk. Een mooie pilot is iets anders dan iets wat structureel meedraait in je bedrijf.
Voor het MKB zit in die cijfers vooral een geruststelling én een les. De geruststelling: je hoeft niet bang te zijn dat je de boot mist als je niet meteen overal AI inzet. Massaal meedoen blijkt namelijk geen garantie voor resultaat. De les: het verschil zit niet in hoeveel AI je gebruikt, maar in hoe gericht je het inzet. Begin daarom niet bij de techniek, maar bij een concreet, vervelend probleem dat geld of tijd kost. Denk aan offertes die blijven liggen, vragen die buiten kantooruren binnenkomen of een berg terugkerend typewerk.
Spreek vervolgens vooraf af waaraan je succes afmeet. Wil je een uur per week besparen, sneller reageren op aanvragen of minder fouten in je administratie? Zonder zo'n maatstaf weet je achteraf nooit of de investering iets heeft opgeleverd, en beland je precies in de groep projecten die geen aantoonbaar resultaat boeken. Houd het klein, kies één afgebakende taak, en breid pas uit als die in de praktijk bewezen werkt. Zo voorkom je dat een veelbelovende proef stilletjes doodbloedt.
Vergeet ten slotte de mensen niet, want juist daar struikelen veel trajecten. Als je team niet begrijpt waarom iets verandert of er geen vertrouwen in heeft, gebeurt er weinig, hoe goed de tool ook is. Neem collega's mee, leg uit wat het hun oplevert en laat ze meedenken. AI hoeft geen dure gok te zijn die in de la verdwijnt; met een nuchtere aanpak en een duidelijk doel hoort het bij die ene op de vijf die wél loont. Wij denken graag met je mee over welk concreet probleem in jouw bedrijf zich er als eerste voor leent.